Jazda po muldach – techniki, zasady i porady

Czym są muldy i jak powstają?

Muldy to charakterystyczne garby i dołki na stoku, które potrafią być wyzwaniem nawet dla najbardziej doświadczonych narciarzy. Te pofalowane nierówności powstają naturalnie, jako efekt intensywnej eksploatacji trasy. Ich nazwa wywodzi się z niemieckiego słowa „Mulde” (niecka), co trafnie opisuje zagłębienia między śnieżnymi kopcami.

Tworzą się, gdy setki narciarzy i snowboardzistów, wykonując rytmiczne skręty, spychają śnieg. Z czasem zbija się on w twarde garby, podczas gdy miejsca, z których został usunięty, zamieniają się we wgłębienia. Zjawisko to nasila się zwłaszcza na stromych i obleganych stokach.

Najczęściej formują się po południu na popularnych trasach, kiedy przygotowany rano stok jest już rozjeżdżony, a słońce zmiękcza śnieg. Co ciekawe, gdy muldy już powstaną, narciarze sami je pogłębiają, omijając garby. Jedynym sposobem na ich likwidację jest ponowne ratrakowanie.

Technika jazdy po muldach — kluczowe zasady

Jazda po muldach to sztuka techniki i precyzji, a nie siłowania się z terenem. Zamiast walczyć z nierównościami, należy z nimi współpracować i wykorzystywać ich kształt do inicjowania kolejnych manewrów. Sukces opiera się na trzech podstawowych zasadach:

• umiejętności czytania trasy,

• płynnej zmianie kierunku,

• nieustannej kontroli prędkości.

Należy patrzeć daleko w przód i planować trasę przez co najmniej 3-4 kolejne muldy, a nie fiksować wzroku na tej najbliższej. Taka szeroka perspektywa pozwala antycypować zmiany i reagować z wyprzedzeniem, co jest podstawą płynnej i bezpiecznej jazdy.

Prędkość kontroluje się nie przez gwałtowne hamowanie, lecz poprzez rytmiczne, krótkie skręty wykonywane w zagłębieniach między garbami. Nogi muszą pracować jak amortyzatory – uginać się na szczycie garbu i prostować w dolinie. W tym samym czasie górna część ciała pozostaje stabilna i skierowana w dół stoku, co gwarantuje utrzymanie balansu.

Utrzymanie równowagi i kontrola prędkości

Stabilność to efekt dynamicznej adaptacji, a nie usztywniania ciała. Kluczowa jest prawidłowa postawa – lekko ugięte kolana i biodra, z rękami wysuniętymi do przodu. Dzięki temu środek ciężkości pozostaje nad nartami, co zapobiega odchylaniu się do tyłu.

Prędkość reguluje się rytmem i geometrią skrętów, a nie pługiem. Każdy precyzyjny manewr w dolinie między muldami w naturalny sposób wytraca energię. Zasada jest prosta – im częstsze i ciaśniejsze skręty, tym wolniejsza jazda i pełniejsza kontrola nad zjazdem.

Skręty i manewry na muldach

Technika skrętu na muldach różni się od tej na gładkim stoku – tu liczy się finezja, nie siła. Garb należy potraktować jako naturalny punkt zwrotny. Zbliżając się do jego szczytu, narciarz aktywnie podciąga kolana do klatki piersiowej, co amortyzuje uderzenie i odciąża narty.

Na samym szczycie muldy następuje szybki, precyzyjny obrót nart (tzw. pivot), który kieruje je w stronę kolejnej doliny, pozwalając na błyskawiczną zmianę kierunku. Po nim płynny ześlizg w dół pozwala kontrolować prędkość i ustawić się w optymalnej pozycji do ataku na następny garb.

Sprzęt narciarski do jazdy po muldach

Chociaż nie istnieje jeden, dedykowany zestaw do rekreacyjnej jazdy po muldach, odpowiedni dobór sprzętu diametralnie zmienia komfort i bezpieczeństwo. Ważna jest jego elastyczność i zdolność do „wybaczania błędów” – z tego powodu należy unikać twardego, wyścigowego wyposażenia. Sprzęt ma być partnerem, a nie przeciwnikiem.

Najlepiej sprawdzają się wszechstronne narty typu all-mountain, o szerokości 70-80 mm pod butem. Gwarantują one dobrą stabilność i tłumienie drgań, a jednocześnie pozostają na tyle zwinne, by umożliwiać szybkie manewry. Zdecydowanie warto unikać modeli zbyt sztywnych i długich na rzecz krótszych, bardziej elastycznych desek.

Równie istotne są buty o średniej twardości (flex), oferujące idealny kompromis między precyzją a swobodą ruchu w stawie skokowym, która jest niezbędna do amortyzacji. Całość uzupełniają nieco krótsze kijki – ułatwiają one utrzymanie rąk z przodu i zachowanie stabilnej sylwetki.

Ewolucje i figury w jeździe po muldach

Dla zaawansowanych narciarzy jazda po muldach to nie tylko technika, ale również arena dla widowiskowych ewolucji. Stanowią kluczowy element zawodów w narciarstwie dowolnym, gdzie sędziowie oceniają nie tylko szybkość, ale także styl i trudność wykonywanych w powietrzu trików.

Ewolucje to nic innego jak skoki i figury wykonywane w powietrzu, gdzie garby muld służą za naturalne skocznie. Do kanonu najpopularniejszych manewrów należą:

• skoki z obrotem (np. 360°, 720°),

• flipy (salta),

• zaawansowane kombinacje skrętów i przewrotów.

Trasy z muldami — gdzie jeździć?

Znalezienie tras z muldami bywa wyzwaniem, ponieważ większość stoków jest regularnie ratrakowana. Mimo to w Europie wciąż można znaleźć kilka legendarnych miejsc, będących mekką dla entuzjastów tej dyscypliny. Do najbardziej znanych tras należą:

• Oberstdorf (Niemcy) – najdłuższa trasa z muldami w kraju (700 m).

• Gamsleiten 2 w Obertauern (Austria) – słynąca z dużego nachylenia.

• „Chavanette” w Portes du Soleil (Francja/Szwajcaria) – znana jako „Szwajcarski Mur”.

• Wschodnie Alpy (Francja) i Dolomity (Włochy) – gdzie muldy tworzą się naturalnie na wielu czarnych trasach.

Zawody w jeździe po muldach

Jazda po muldach to również widowiskowa konkurencja w ramach narciarstwa dowolnego, wymagająca od zawodników połączenia techniki, prędkości i akrobatyki. Zawodnicy rywalizują na stromym stoku o długości około 250 metrów, gęsto usianym muldami i z dwiema skoczniami do wykonywania ewolucji. Sędziowie poddają każdy przejazd kompleksowej ocenie, biorąc pod uwagę trzy elementy:

• technikę skrętów,

• jakość i trudność wykonanych skoków,

• czas przejazdu.